Ludwikowice Kłodzkie: Festiwal Reportażu. Dokumentaliści. O ludziach jak nie z epoki.
W swoisty minicykl artystycznych biografii PRL-u ułożył się sobotni program piątej edycji Festiwalu Reportażu. Dokumentaliści w Ludwikowicach Kłodzkich. A to za sprawą dwóch spotkań, poświęconych Jarosławowi Iwaszkiewiczowi i Bogusławowi Kaczyńskiemu, o których opowiedzieli: Ludwika Włodek, autorka publikacji „Pre. Iwaszkiewiczowie”, w rozmowie z Małgorzatą Kolankowską oraz Bartosz Żurawiecki, autor książki „Primadonna”, w rozmowie z Marceliną Halaś.
Z pozoru różne postacie, którym poświęcone zostały różne w swoich charakterze publikacje, stworzyły razem spójną opowieść, pasując do siebie zarówno na gruncie podobieństw, jak i przeciwieństw. Spotkania zwróciły uwagę na być może nieoczywiste „gwiazdy PRL-u”, a poprzez ich biografie pozwoliły spojrzeć na minioną epokę z nieco innej perspektywy. Zarówno Jarosław Iwaszkiewicz jak i Bogusław Kaczyński byli postaciami, które w czasach politycznego reżimu żyły jak chciały, realizując swoje twórcze aspiracje i będąc w rzeczywistości pełnej ograniczeń i niedoborów bohaterami jak nie z tej epoki, bohaterami, którzy wciąż mogą inspirować. Mimo to, ich postaci nie da się w pełni zrozumieć bez zrozumienia czasów, w których żyli.
Bo chodzi zawsze o bohatera w kontekście kulturowym, jak zauważył Bartosz Żurawiecki, mówiąc o koncepcji swojej książki. W odniesieniu do Bogusława Kaczyńskiego w tym „kontekście” udział brał ogół społeczeństwa, masy, tłumy wielbicieli; Ludwika Włodek w swojej książce kreśli kontekst bardziej prywatny, wkomponowany w życie rodzinne swojego bohatera i osobiste relacje. Bartosz Żurawiecki z Bogusławem Kaczyńskim nigdy się nie spotkał, Ludwika Włodek jest prawnuczką Jarosława Iwaszkiewicza, zatem częścią biografii, którą napisała, autorką pozostającą przez całe życie w bliskim, bezpośrednim kontakcie z osobami, które w jej książce o Iwaszkiewiczu opowiadają. Takie zestawienie autorów i publikacji było, z punktu widzenia odbiorcy festiwalu, ciekawym przedstawieniem różnych warsztatów twórczych, pracy z bohaterem czy szerzej – pracy dokumentalisty. Poznaliśmy różne metody opowiedzenia historii o człowieku, wydobycia z niej prawdy, poprzez różne narzędzia do filtrowania faktów.
Rozmowy o obu książkach miały dużo świeżości, choć nie są to publikacje z kategorii „nowości wydawnicze”. Daje to wyobrażenie, że ciekawe historie nie są tylko sezonowym tematem rozmów, a wartościowa literatura nie ma terminu ważności. Zarówno Ludwika Włodek, jak i Bartosz Żurawiecki zajęli się biografiami dość powszechnie znanymi, jednak swoimi książkami udowodnili, że nie jest to przebrzmiały temat i można opowiedzieć te historie na nowo. Czy też – że dobre historie można opowiadać w kółko.
Program drugiego dnia Festiwalu Reportażu. Dokumentaliści przedstawił ciekawą koncepcję, w której centrum zainteresowań był człowiek i jego indywidualizm. Wieczór zakończyło spotkanie z Moniką Śliwińską, autorką książki „Książę. Biografia Boya-Żeleńskiego”, które poprowadziła Małgorzata Kolankowska.
Festiwal Reportażu. Dokumentaliści odbywa się w dniach 19-21 września 2025 r. w Galerii Ludwikowice w Ludwikowicach Kłodzkich. Jego organizatorami są: Centrum Kultury Gminy Nowa Ruda, Gmina Nowa Ruda oraz Fundacja Olgi Tokarczuk.
