Struga: „Blask i Mrok”. Finisaż V Międzynarodowego Przeglądu Sztuki
Pałac Struga pożegnał prace artystów, które przez całe lato można było oglądać w jego wnętrzach. Pożegnał wyjątkowym wydarzeniem, jakim był Finisaż V Międzynarodowego Przeglądu Sztuki połączony z VII Podwieczorkiem z Księżną Izabelą Czartortyską. Te wszystkie doznania artystyczne miały miejsce 31 sierpnia 2025 r. w remontowanym pałacu w Strudze na Dolnym Śląsku.
Ich kanwę stanowił projekt „Blask i Mrok”, dotyczący działań artystycznych inspirowanych sztuką baroku, realizowany w ramach Stypendium Dolnego Śląska sfinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego. Jego stypendystka – Agnieszka Chmura-Wieczorek, prezes Fundacji Pałac Struga, podczas finisażu wspomniała o tym, że barok to obfitość, dlatego też w projekcie „Blask i Mrok” starała się zawrzeć maksymalnie dużo wydarzeń, korespondujących z sobą, ale reprezentujących różne rodzaje sztuki. Stąd znalazły się w nim lub towarzyszyły mu: koncert, wystawa, pokaz mody, warsztaty z sitodruku i szkła artystycznego, produkcja i projekcja filmów, a także rodzaj happeningu, jakim był Podwieczorek z Księżną Izabelą Czartortyską.
Barok współcześnie bywa jednak źle definiowany, interpretowany przez kalki i powierzchowne wyobrażenia. Zwróciła na to uwagę Aurelia Tymińska, kuratorka wystawy V Międzynarodowego Przeglądu Sztuki, mówiąc o tym, że oprócz wizualnego przepychu, bogactwa form i jasności barw, barok skrywa w sobie też głębokie treści egzystencjalne, porusza te pokłady człowieczeństwa, o których często nie chcielibyśmy mówić. Stąd jego „blask i mrok”. Sztuka baroku jest efemeryczna i konkretna, abstrakcyjna i figuratywna. Zachwyca na poziomie kontrastów. I to właśnie kontrast pozwala nam głębiej zrozumieć sztukę, każdą, dlatego też inspiracja barokiem jest tak współczesna.
V Międzynarodowy Przegląd Sztuki zgromadził ponad 170 prac 93 artystów między innymi z Polski, Grecji, Słowacji, Ukrainy, Węgier, Indii, Pakistanu, Tajlandii. Podczas finisażu można było obejrzeć je w ramach oprowadzania kuratorskiego, będącego fascynującą opowieścią Aureli Tymińskiej o sztuce i jej umiejscowieniu w przestrzeni. Pałac Struga wbrew pozorom nie jest łatwym obiektem wystawienniczym. Jego odsłaniające historyczne malowidła tynki, niekompletne ściany, surowe wnętrza i ostre kontrasty tonących w słońcu i zupełnie ciemnych pomieszczeń tworzą ciekawe doznanie artystyczne już same w sobie. Architektura zdaje się dominować nad malarstwem czy rzeźbą. Wkomponowanie w nią dzieł Międzynarodowego Przeglądu Sztuki było w pewnym sensie stworzeniem dialogu sztuki z przestrzenią. Aurelia Tymińska wyznała, że jednak nie było to trudne, bo wiele zgłoszonych prac okazało się być jakby specjalnie stworzonymi dla tego miejsca.
Pałac Struga jest ratowany z ruin od około dwudziestu lat. Spora część jego wnętrz wygląda bardziej jak plac budowy niż arystokratyczne salony i może właśnie to sprzyja artystycznej ekspresji. Bez zważania na „salonowe maniery” i bez ograniczeń pięknie wytapetowanych ścian czy gustownych posadzek – Pałac Struga staje się idealnym miejscem do prezentowania sztuki bez ograniczeń, a co więcej – do uczestniczenia w niej. Dlatego nie dziwi takie nagromadzenie różnorodnych „atrakcji”, w jakich można było uczestniczyć w minioną niedzielę: pokaz mody artystycznej Aleksandry Ozimek, w którym jako modele zaprezentowali się mieszkańcy Strugi i Powiatu Wałbrzyskiego, projekcja etiudy filmowej o muzyce, zrealizowanej we wnętrzach pałacu czy inscenizowany podwieczorek z księżną Izabelą Czartoryską, który miał upamiętnić jej wizytę w Strudze, dokładnie 31 sierpnia 1816 roku.
Księżna w swoim liście do syna, odczytanym podczas tegorocznego podwieczorku, wyznaje, że w pałacu w Strudze zobaczyła wiele obrazów – „wszystkie paskudne”. Działalność Fundacji Pałac Struga jest jak wyzwanie rzucone tej historycznej recenzji. Dziś przestrzenie zabytku nie pozwalają gościom wyjść bez zachwytu i wręcz proszą się o kolejne ekspozycje sztuki.
